Okul Zorbalığı Tanımı
Okul zorbalığı, bir ya da birden çok öğrencinin kendilerinden daha güçsüz öğrencileri kasıtlı ve sürekli olarak rahatsız etmesiyle sonuçlanan bir saldırganlık türüdür. Bu tür zorbalık, fiziksel, sözel ve dolaşım gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilir. Örneğin, tekme atma, tokat vurma gibi fiziksel eylemler; alay etme, dalga geçme gibi sözel eylemler; ve arkadaş grubundan dışlama gibi dolaylı eylemler zorbalığın çeşitleridir.
Zorbalığın Ortaya Çıkış Biçimleri
Zorba öğrencilerin eylemleri farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Bunlar arasında:
- Dövme
- Tekme ya da tokat atma
- İtme, çekme ve dürtme
- Korkutma
- Dalga geçme, alay etme, sözel sataşma
- Kötü isim(ler) takma
- Kurbana ya da ailesine hakaret etme
- Kurban hakkında yalan-yanlış söylentiler çıkarma
- Kurbanı kasıtlı olarak grup dışında tutma
- Kasıtlı olarak eşyalarına zarar verme
- Korkutarak eşya ya da parasını alma
- Kurbana zihinsel olarak geri olduğunu söyleme
Zorbalığın Ayırt Edici Özellikleri
Zorbalık konusundaki çalışmalar incelendiğinde, aşağıda belirtilen ayırt edici özelliklerden söz edilebilir:
- Zorbalık, bilinçli ve istençli olarak yapılan eylemlerdir.
- Belli bir süre tekrarlama özelliği vardır.
- Kurbanın kendini koruyamayacak durumda olması söz konusudur.
- Zorbalar, eylemlerini bireysel ya da grupla yapabilir.
- Zorbalar, bu tür eylemlerden genellikle menfaat sağlarlar.
- Kurbanların acı çekmesinden haz duyarlar.
Okul Zorbalığının Nedenleri
Okul zorbalığının nedenleri üç ana başlık altında incelenmektedir:
- Bireysel nedenler
- Ailesel nedenler
- Okula ait nedenler
Bireysel Nedenler
Zorbalık davranışı gösteren öğrencilerin ortak özellikleri arasında, benlik saygısının normal ya da normalin üstü olması, saldırgan ve çatışmanın yoğun olduğu ailelerden gelmeleri, empati kurma yeteneğinden yoksun olmaları sayılabilir. Zorbalığa uğrayan öğrenciler ise genellikle güvensiz, utangaç ve içine kapanık olurlar.
Ailesel Nedenler
Ailenin, çocuğun bakımını üstlenen kişinin temel duygusal yaklaşımı, zorbalık davranışlarının gelişiminde önemli bir etkendir. Yetersiz ilgi ve sevgi, çocuğun ileriki yıllarda diğer insanlara karşı saldırgan olma riskini artırır.
Okula Ait Nedenler
Müdür, müdür yardımcıları ve öğretmenlerin yetersiz denetimleri nedeniyle okullarda zorbalık eylemleri artmaktadır. Okulun sosyal ortamının sıcak ve kabul edici olmaması da zorbalığı artıran bir faktördür.
Okul Zorbalığının Sıklığı
Ülkemizdeki öğrencilerin %44’ü sözel, %30’u fiziksel, %18’i duygusal ve %9’u cinsel içerikli zorbalığa uğramaktadır.
Zorbalık ve Cinsiyet
Zorbalığı yapan ve zorbalığa uğrayan öğrencilerin büyük bir bölümünü erkek çocukları oluşturmaktadır. Kız öğrenciler ise daha çok sözel zorbalığa maruz kalmakta ve sosyal olarak dışlanmaktadırlar.
Zorbalık ve Yaş
Yaş ilerledikçe zorbalığa uğrayan öğrenci sayısında bir düşüş görülmekte, zorba sayısında ise bir artış olmaktadır.
Zorbalığın Yol Açtığı Sorunlar
Zorbalık, ruhsal sorunlar, akademik sorunlar ve sosyal beceri sorunlarına yol açabilmektedir.
