Sağlık sektöründe çalışanların karşı karşıya kaldığı mobbing olgusunu çok yönlü biçimde ele alan “Sağlıkta Görünmeyen Şiddet: Mobbing” adlı kitap okuyucuyla buluştu.
İlhan İşman tarafından kaleme alınan eser; sağlık çalışanlarının yaşadığı mobbing vakalarını yalnızca bireysel mağduriyetler üzerinden değil, psikososyal riskler, çalışan hakları, hukuki düzenlemeler, kurumsal yönetim, sağlıkta kalite, iş sağlığı ve güvenliği ile yönetsel sorumluluklar çerçevesinde ele alıyor.
Kitap, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği ve çalışan güvenliği açısından mobbingin görünür hâle getirilmesi, önleyici politikaların geliştirilmesi ve sağlık kurumlarında güvenli çalışma ortamlarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Sağlık çalışanlarının yaşadıkları hikâyelerle anlatılıyor
Kitabın ilk bölümünde; hekimlerden hemşirelere, teknisyenlerden idari personele, sosyal hizmet uzmanlarından destek hizmetlerinde çalışanlara kadar sağlık sektörünün farklı alanlarında görev yapan çalışanların karşılaşabileceği mobbing örnekleri, gerçek yaşamdan esinlenen hikâyeler üzerinden aktarılıyor.
Bu anlatımlar aracılığıyla mobbingin çalışma hayatındaki görünmeyen yüzünün, çalışanların mesleki yaşamına, psikolojik dayanıklılığına, iş motivasyonuna ve kurumsal aidiyetine etkilerinin daha iyi anlaşılması amaçlanıyor.
Kitap aynı zamanda mobbingin yalnızca mağdur ile uygulayan kişi arasında yaşanan bireysel bir sorun olmadığına; çalışma ortamını, ekip ilişkilerini, hizmet kalitesini ve kurumsal yapıyı etkileyebilen önemli bir psikososyal risk olduğuna vurgu yapıyor.
Hukuki ve kurumsal boyutları ele alınıyor
Eserin ikinci bölümünde sağlıkta mobbing konusu daha geniş bir perspektiften inceleniyor.
Mobbingin kavramsal ve hukuki çerçevesinin yanı sıra;
- psikososyal riskler ve çalışan güvenliği,
- çalışan, hasta ve hekim hakları,
- sağlıkta kalite yönetimi ve akreditasyon,
- ISO 45001 ve ISO 45003 standartları,
- sağlık sektöründe risk yönetimi,
- akademik araştırmalar,
- Türkiye’de mobbing farkındalığı,
- kurumsal kapasite,
- başvuru ve destek mekanizmaları,
- yöneticilerin sorumlulukları
ayrıntılı olarak değerlendiriliyor.
Kitapta ayrıca sağlık kurumlarında mobbingle mücadelenin yalnızca şikâyet ortaya çıktıktan sonra yürütülecek bir süreç olmaması gerektiği; önleyici, koruyucu, izlenebilir ve hesap verebilir kurumsal mekanizmaların oluşturulmasının önem taşıdığı belirtiliyor.
Sağlık Bakanlığı açısından SWOT analizi ve politika önerileri
Eserin dikkat çeken bölümlerinden birini de Sağlık Bakanlığı açısından hazırlanan SWOT analizi oluşturuyor.
Mevcut kurumsal kapasitenin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri değerlendirilirken, sağlık sektöründe mobbingle mücadelede karşılaşılabilecek fırsat ve riskler de ortaya konuluyor.
Bu değerlendirmelerin ardından kitapta;
kurumsal mücadele mekanizmalarının güçlendirilmesi, anti-misilleme güvencelerinin oluşturulması, yöneticilerin psikososyal risk yönetimi konusunda geliştirilmesi, çalışanların güvenli başvuru kanallarına erişiminin kolaylaştırılması ve kurumlarda önleyici politika modellerinin geliştirilmesine yönelik önerilere yer veriliyor.
ISO 45001, ISO 45003 ve ILO C190 perspektifi
“Sağlıkta Görünmeyen Şiddet: Mobbing”, konuyu yalnızca ulusal mevzuat açısından değil, uluslararası çalışma hayatı standartları açısından da değerlendiriyor.
Kitapta ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ile ISO 45003 İşyerinde Psikolojik Sağlık ve Güvenlik Standardı kapsamında psikososyal risklerin yönetilmesine ilişkin yaklaşımlar ele alınıyor.
Bunun yanında ILO’nun 190 Sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi (C190) çerçevesinde çalışma hayatında şiddet ve tacizin önlenmesine yönelik uluslararası yaklaşım da inceleniyor.
Amaç: Sağlıkta görünmeyen şiddeti görünür hâle getirmek
Kitabın temel yaklaşımı, mobbingi yalnızca bireysel uyuşmazlık veya kişiler arası çatışma olarak değerlendirmemek üzerine kuruluyor.
Eserde mobbingin;
çalışan sağlığını, çalışma barışını, kurumsal verimliliği, hizmet kalitesini ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini etkileyebilen önemli bir çalışma hayatı sorunu olduğu vurgulanıyor.
Bu yönüyle çalışma; sağlık çalışanları, yöneticiler, insan kaynakları birimleri, sendikalar, meslek kuruluşları, akademisyenler, hukukçular ve politika yapıcılar açısından başvuru kaynağı niteliğinde bir perspektif sunmayı hedefliyor.
Mobbingle Mücadelede Ortak Sorumluluk
Mobbing ile Mücadele Derneği olarak, çalışma hayatında insan onurunun korunmasını ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasını mobbingle mücadelenin temel unsurlarından biri olarak görüyoruz.
Sağlık sektöründe mobbingle mücadelenin; çalışanların bilinçlendirilmesi, yöneticilerin eğitilmesi, psikososyal risklerin düzenli olarak değerlendirilmesi ve güvenilir başvuru mekanizmalarının oluşturulmasıyla birlikte yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz.
“Sağlıkta Görünmeyen Şiddet: Mobbing”, sağlık çalışanlarının yaşadığı görünmeyen şiddeti görünür hâle getirmeyi, çözüm mekanizmalarını tartışmaya açmayı ve çalışma hayatında daha güvenli, adil ve insan onuruna yakışır bir çalışma kültürünün geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.