Ülkemizde Mobbing ile Mücadele İçin Politika Oluşturma Önerilerimiz

Mobbing ile Mücadele Politika Önerileri

İlhan İşman, Mobbing ile Mücadele Derneği Genel Başkanı olarak, işyerlerinde mobbingin önlenmesi ve çalışanların sağlıklı bir ortamda çalışabilmeleri için ülkemiz adına kapsamlı mücadele politikalarının oluşturulmasının büyük önem arz ettiğini vurgulamaktadır. Bu politikalar, hem çalışma barışını geliştirir, çalışanları korur hem de işletmelerin itibarını güçlendirir.

Ülkemizde mobbingin önlenmesi için ilk idari düzenleme, dönemin Başbakanı, günümüzün Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan imzalı 2011/2 sayılı “İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi” konulu Başbakanlık genelgesidir. Bu düzenlemeye, rahmetli kurucu genel başkanımız Hüseyin GÜN ile birlikte; TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ve İnsan Hakları Komisyonunda yaptığımız sunumlarla önemli öneriler getirdik. Bu genelge o günden bugüne önemli bir fonksiyonu yerine getirmiştir. Ancak geldiğimiz noktada işlevselliğini ve güncelliğini yitirmiştir ve hiç vakit geçirmeden güncellenmesi ihtiyacı doğmuştur.

Biz de gece gündüz mobbing ile mücadeleyle uğraşan, bu işi sivil toplum adına misyon edinen bir dernek olarak, bu konudaki düşüncelerimizi ilgili paydaş kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşarak ortak akla katkı sunmak ve ülkemize olan toplumsal sorumluluğumuzu yerine getirmek için bu makaleyi kaleme aldık.

Mobbing ile Mücadele Politikasının Temel İlkeleri

Cumhurbaşkanlığı yeni Mobbing ile Mücadele Genelgesinde, mobbing ile mücadele politikasının temel ilkeleri şunlar olmalıdır:

• Net Tanımlama: Mobbing davranışları net bir şekilde tanımlanmalı, örneklerle açıklanmalı ve sıfır tolerans ilkesi vurgulanmalıdır.
• Şikayet Mekanizması: Çalışanların mobbing durumlarını güvenle bildirebilecekleri, anonim kalabilecekleri bir şikayet mekanizması oluşturulmalıdır.
• Hızlı ve Adil Soruşturma: Şikayetler titizlikle ve tarafsız bir şekilde incelenmeli, sonuçlar kısa sürede açıklanmalı ve gerekli disiplin işlemleri uygulanmalıdır.
• Gizlilik: Şikayet sürecinde tarafların gizliliği korunmalı, iftiralardan kaçınılmalıdır.
• Eğitim: Tüm çalışanlara mobbingin ne olduğu, etkileri ve önlenmesi konusunda düzenli eğitimler verilmelidir.
• Farkındalık Yaratma: Mobbing konusunda farkındalık yaratmak için çeşitli etkinlikler düzenlenmeli, broşürler hazırlanmalı ve iç iletişim kanalları kullanılmalıdır.
• Destek Hizmetleri: Mağdur olan çalışanlara psikolojik destek, hukuki danışmanlık gibi hizmetler sunulmalıdır.

Mobbing ile Mücadele Politikası İçin Önerilen Adımlar

Politikayı oluştururken çalışan katılımı sağlanmalı; çalışan temsilcileri, STK ve diğer paydaşların da görüşleri alınmalıdır. Böylece sahiplenme duygusu yaratılmalıdır. Politika, tüm çalışanların anlayabileceği basit bir dilde yazılmalı, karmaşık yasal terimlerinden kaçınılmalıdır. Ayrıca, politikanın etkinliği düzenli olarak değerlendirilmeli ve gerekli güncellemeler yapılmalıdır. Yönetim, mobbing ile mücadele politikasına tam olarak sahip çıkmalı ve bu konuda örnek teşkil etmelidir.

Politikanın İçermesi Gereken Maddeler

• Mobbingin Tanımı ve Örnekleri
• Şikayet Süreci
• Soruşturma Süreci
• Disiplin Cezaları
• Gizlilik İlkeleri
• Eğitim Programları
• Destek Hizmetleri
• İhbar Koruma

Mobbing ile Mücadele Politikasının Faydaları

Mobbing ile mücadele politikalarının faydaları arasında:

• Çalışan memnuniyetinin artması: Çalışanlar kendilerini güvende hisseder ve işlerine daha fazla odaklanırlar.
• İş performansının artması: Stres ve kaygı düzeyi düşen çalışanlar, daha verimli çalışırlar.
• İşgücü devir hızının azalması: Mobbing nedeniyle işten ayrılan çalışan sayısı azalır.
• İşletmenin itibarının güçlenmesi: Mobbing ile mücadele eden işletmeler, daha iyi bir işveren imajı oluşturur.

Mobbing ile Mücadele Stratejik Eylem Planı

Her şeyden önce, mobbing konusunda ülkemizde ilk düzenleme olan 2011/2 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin etki analizi yapılmalıdır. Mobbing ile Mücadele Stratejik Eylem Planı, günün şartlarına göre paydaşların da görüşleri alınarak yeniden revize edilmeli ve titizlikle uygulanmalıdır. Bu plan oluşturulurken ilgili paydaşlarla düzenli ve sürekli işbirliği imkanları geliştirilmelidir.

Tüm kamu kurum ve kuruluşları ve özel sektör kuruluşlarındaki her düzeyde çalışana mobbing ile mücadele eğitimleri verilmelidir. Tüm medya kuruluşları bu konuda bilgilendirilmeli; akran zorbalığı ve mobbing konularında kamuoyunun ve toplumun bilinçlenmesi için yayın yapmaları özendirilmelidir.

Sinema ve dizi sektöründe şiddet, taciz, mobbing ile mücadeleyi anlatan, mücadeleyi özendiren senaryolar ve yapımlar gündeme getirilmelidir. Kamu spotları yaptırılmalı ve yayımlanması sağlanmalıdır.

Mobbing ile Mücadele Haftası

Üst yöneticiler dahil her çalışanın özlük dosyasına Mobbing ile Mücadele Kararlılık Beyanı imzalatılarak konmalıdır. İşyerlerinin görünür yerlerine bu beyanlar asılarak toplumsal farkındalık ve bilinçlendirme yapılmalıdır. Her yıl şubat ayının ilk haftası Mobbing ile Mücadele Haftası olarak tüm yurtta ve dış temsilciliklerimizde kutlanmalı; özellikle bu haftada çalıştay, sempozyum, panel ve konferanslar düzenlenmelidir.

Alo 170 Mobbing verileri, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri gereği kamuoyu ile paylaşılmalıdır. İlgili bakanlık tarafından Cumhurbaşkanlığı Bakanlar Kurulu toplantılarına taşınmalı; Bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının mobbing karneleri gündeme getirilmeli, ortak akılla tartışılmalı ve iyi uygulama örnekleri gündeme taşınmalıdır.

Mobbing ile Mücadele İçin Yasal Düzenlemeler

Başta psikologlar ve sosyal çalışmacılar olmak üzere meslek profesyonellerinin istihdamı artırılmalı; mobbing meslek uzmanlığı olarak Mesleki Yeterlilik Kurumu aracılığıyla meslek standartları belirlenmeli ve meslek uzmanı olarak özel sektör ve kamu sektöründe İnsan Kaynakları birimlerinde istihdam edilmeleri sağlanmalıdır. Mobbing, iş kazası ve meslek hastalıkları ile de ilişkilendirilmelidir.

Tüm çalışanlar için psiko-sosyal destek programları hayata geçirilmelidir. İntihar olayları kök nedenlerine inilerek, üstü kapatılmadan, objektif kriterlerle; ayırmadan, kayırmadan, titizlikle incelenmeli ve olayın failleri hak ettikleri cezayı almalıdır.

Sonuç

Mobbing ile mücadele politikaları, Türkiye’nin kalkınması, işletmelerin sürdürülebilirliği ve çalışanların mutluluğu için önemli bir yatırımdır. Bu politikalar, sadece yasal bir gereklilik değil, aynı zamanda etik bir sorumluluktur. İnsanı yaşat ki devlet yaşasın…