Mobbing Nedir?
İş yerinde karşılaşılan her türlü olumsuzluk ve anlaşmazlıklar mobbing veya zorbalık mıdır? Elbette hayır. Bir iş yerinde iş stresine bağlı kasten ve sürekliliği olmayan tartışmalar, uyuşmazlıklar da yaşanabilir. Hatta çalışma ortamında her yapıda insan olduğu için fiziksel şiddete varan ağır tepkiler, öfke patlamaları, cinsel tacizler bile yaşanabildiğini hepimiz biliyoruz. Bunlar yasada her biri için kendi ayrı cezai yaptırımı olan davranışlardır.
Mobbing Nasıl Tanımlanır?
Eğer tutum ve davranışlar, sürekli, yıldırmaya yönelik ve kasten yapılıyorsa, kişinin işini gereği gibi yapmasını engelliyor, işten uzaklaştırma amacı güdüyorsa, kişinin kendisini yetersiz ve çaresiz hissettiren, minimum aylar süren eylemlere maruz bırakılıyorsa mobbing veya zorbalıktır.
Zorbalığın Dinamikleri
İş ortamlarımızda sınırsız yapıda insanla çalışmakta olduğumuzdan, sınırları ve çerçevesinin belirlenmesi zor eylemler zinciridir mobbing. Bu nedenle de sosyoloji, psikoloji, hukuk gibi çok disiplinli değerlendirmeyi gerektirir.
Zorba Kimdir?
Peki kimler arasında gerçekleşir? Yöneticiler astlarına mı uygular? Astlar üstlerine mi? Yoksa eş konumda olanlar birbirine mi uygular? Bu sorunun cevabı “her yöne”dir. Bir yönetici, bilgisine ve liderlik becerilerine güvenmiyorsa, kendisine rakip gördüğü astlarından birini veya yönetme biçimine uygun yapıda olmayan birini “yönetim zaaflarının farkına varacağı” düşüncesiyle “düzenini koruma” adına ezmeye başlar.
Mobbing ve Destekçiler
Dışlanan ve aşağılanan birinin yanında görünmekten korkmayacak, kendi muhakeme yeteneğine güvenen “sağlam” insanlardan değillerse, çalışma arkadaşları da, “ait olma” gereksinimine yenik düşerek kolaylıkla destekçi durumuna geçiverirler. Eş konumda olanların arasında yaşanan mobbing veya zorbalık, biraz daha uğraştırır zorbayı. Çok emek harcaması gerekmektedir, dedikodu ve senaryolar yaratması ve yeni bir algıyı yönetmesi kolay olmayacaktır.
Zorbanın Mağduru Seçme Stratejisi
Nasıl başlar peki? Ve kimleri seçer zorba, kendisine kurban olarak? Kendisinden nitelikli, olmayı isteyip de asla olamayacağı donanıma, kişiliğe veya koşullara sahip birisidir örneğin. İnce nazik, iş odaklı kişilikler işyerlerinde daha çok zorbalığa maruz kalırlar. Çünkü zorbalar, herhangi bir sebeple hayatları boyunca sevgi kavramını tatmamış, içleri dünyaya öfkeyle dolu insanlardır.
Zorbalığın Psikolojik Etkileri
Hangi yöne olursa olsun, zorba veya tacizcinin tutum ve davranışlarının mağdura etkisi çoğu durumda mağdurun bütün yaşantısına uzanacak boyutlara varabilir. Geceleri uyku düzeni bozulmaya başlar. Baş ağrıları, konsantrasyon bozuklukları, kronik yorgunluk, depresyon ve hatta yaşamına son verme düşünceleri oluşmaya başlar. Aylar veya yıllarca, yavaş yavaş, işe yaramaz hale getirilen, sonraki aşamada dışlanan, yok sayılan, yanındayken bile “kendisiyle” değil “hakkında” konuşulan mağdurun öz güveni derinden sarsılmıştır.
Zorbalık ve Toplum
Zorbalık veya mobbing yapanın, kendi “ben”leri ile ömür boyu süren savaşlarında “ben”lerine dokunan insanları, hayatlarına kastedecek düzeyde kurban olarak seçtiğini bilseydiniz bir zorbanın yanında olur muydunuz? Bu konuda daha fazla bilgi için mobbing mağdurları üzerine yazımıza göz atabilirsiniz.

