Mobbing ve Mizah İlişkisi
Mobbing ve mizahın bir başlıkta yer alması traji komik görülebilir. Mobbing zehirse, mizah panzehirdir. Mobbing içinde mizah, bizi acı acı güldürür. Bu nedenle mobbing içinde mizah olsa olsa kara mizah olur. Bu yazı, mobbingin hasarlarına karşı mizahın iyileştirici gücü üzerine düşünceleri içermektedir.
Mobbing Nedir?
Mobbing, işyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik bir şekilde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlığına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlardır.
Mobbingin Zararları
Mobbing sonucu; kişinin fiziksel ve ruhsal sınırları zorlanarak strese yol açar. Stres, sağlığımızı bozar, sinirlerimizi zayıflatır, öfkeli hale geliriz, enerjimiz azalır, performansımız düşer ve davranışlarımızda tutarsızlıklar başlar. Stres, sağlığın düşmanıdır; kalbe zarar verir, yüksek tansiyona sebep olur, bağışıklık sistemini zayıflatır ve birçok hastalığa kapı açar. Ayrıca mobbing, kişiyi intihara kadar sürükleyen bir süreçtir.
Mizahın İyileştirici Gücü
Mizah, hayatın güldürücü yönlerini ortaya çıkarır. Hayatımıza neşe katar ve hayatın gülen yüzüne mizah ayna tutar. Mizahın faydaları arasında yaratıcılığı artırması, kişinin risk alma yeteneğini geliştirmesi, kaygıları azaltması, iletişimi kolaylaştırması ve hastalıklara karşı direncimizi artırması yer alır.
Mobbing ve Yasal Süreç
Mobbing, bir insanlık suçudur ve yasal sonuçları vardır. Mobinge uğrayan kişiler, tazminat talebinde bulunabileceği gibi, Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiş mobbing aracı olarak düzenlenmiş fiiller gerçekleştiğinde suç duyurusunda bulunarak mobbing yapan kişilerin ceza almalarını sağlayabilirler. Eski Dekan, Prof.Dr. İsmail Hakkı Nur 9 soruşturmanın ardından Kayseri Mobbing Temsilcisi Oldu.
Mobbing Sürecinde Mizah Kullanımı
Mobbing süreci içinde mobbinge maruz kalan kişi, yasal yollara başvuracağı için sürekli delil toplayacaktır. İşte elde ettiği verilerin bir de komik tarafını düşünebilir. Bu durumlara karşı şu soruları yönelterek işin komik cephesine ayna tutabilir:
- Yaşadığım durum neye benziyor? Absürd bir benzetme yaparak yaşanan acı durumu tebessüme çevirebilir.
- Yaşadığım durum bir mizah kahramanının başına gelse nasıl bir tepki verirdi diye düşünmek.
- Yaşadığımız acı duruma bakıp ‘bunun neresi komik?’ diye düşünebiliriz.
Mizah Kahramanlarından İlham Almak
Mizah kahramanlarının biyografilerini, anekdotlarını okuyarak, onların mizah kalıplarını kendi durumumuza nasıl uyarlarız diye düşünebiliriz. Örneğin, Nasreddin Hoca, Moğol istilasına uğrayan Anadolu’nun zor günlerinde nükte ve mizahla insanların çilesini yumuşatmıştır. Hoca’nın yaşadığı dönemde zalim bir hükümdar vardı. Bir gün Nasreddin Hoca’yı çağırtmış ve ona aynı soruyu sormuş: “Hoca, söyle bakalım, ben âlim miyim, zalim mi?” Hoca, “Hâşâ sultanım, zalim olan siz değilsiniz. Zalim olan asıl biziz ki, Allah bizleri cezalandırmak için sizi bizim başımıza yolladı!” demiştir.
Mobbing Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mobbinge uğrayan kişi, kendine dışarıdan bakmayı bilmeli. Kendimizi hayat oyununda hep aktör gibi değil, seyirci gibi izlemesini de bilmeliyiz. Charlie Chaplin, “Hayat yakından bakıldığında trajedi, uzaktan bakıldığında komedidir.” demiştir. Çok mu bunaldınız? Bir adım geriye çekilip kendinize bir seyirci gibi bakın.
Sonuç
Mobbinge karşı mizah, ruhsal hasar yaşamamak için bir korunma yöntemidir. Asla yapılanları meşru ve hoş görmek değildir. Yapılanların yasal karşılığı için mutlaka uygun araçlarla gerekli adımlar atılmalıdır. Hukuk yolu, bize sadece karşı taraftan tazminat hakkı sağlar ve zorbanın ceza almasını gerçekleştirir. Ama kaybettiğimiz ruhsal hasarları geri vermez. Bu bakımdan ruhsal hasar oluşmasın diye olaya mizahi bakmak bir tedbirdir. Mizah, hayatın gülen yüzüne tutulan bir aynadır. Mobbingin karartıcı yüzüne de bu aynayı tutarak onun zararlı etkisini kırabiliriz.

