Mobbing Nedir?
Mobbing; mevcut gücün ya da pozisyonun kötüye kullanılarak, sistematik olarak psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, aşağılama, tehdit gibi şekillerde tecelli eden duygusal bir saldırıdır. Mobbing’e uğrayan kişinin saygısız ve zararlı bir davranışın hedefi olmasıyla başlayıp, işverenin ima ve alay ile karşısındakinin toplumsal itibarını düşürmeyi de içeren saldırgan bir ortam yaratarak onu işten çıkmaya zorlamasıdır.
Mobbing Türleri
Mobbing türleri üçe ayrılır:
- Yatay psikolojik taciz: Eşit koşullar içinde bulunan çalışanların rekabet, çıkar çatışması ve kişisel hoşnutsuzlukları nedeniyle gerçekleşir.
- Düşey psikolojik taciz: Üst konumda olan kişilerin kendinden daha alt konumda olan kişilere karşı yaptığı tacizdir.
- Dikey psikolojik taciz: Çalışanın yöneticiyi kabullenememesi, kıskançlık veya eski yöneticisine duyduğu bağlılık duygusu ile tanımlanır.
Mobbing Belirtileri
Mobbing, insanın meslekî bütünlüğünü ve benlik duygusunu zedeler. Kişi kendine yönelik kuşkusunu artırır, paranoya ve kafa karışıklığına neden olur. Mobbing belirtileri arasında huzursuzluk, korku, utanç, öfke ve endişe duyguları yaşanması yer alır. Ayrıca, ağlama, uyku bozuklukları, depresyon, yüksek tansiyon, panik atak ve kalp krizine kadar giden sağlık sorunları yaratabilir.
Hukuki Düzenlemeler
Anayasamızda psikolojik taciz ile ilgili kesin bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, psikolojik taciz ulusal ve uluslararası hukukta kişilik hakları temelinde değerlendirildiği için hukuki düzenlemeler mevcuttur. İş Kanunu’nda doğrudan psikolojik taciz kavramına yer verilmemiştir; fakat eşit davranma ilkesi düzenlenmiştir.
Yargıtay Kararları
T.C. Yargıtay, mobbing ile ilgili birçok karar vermiştir. Örneğin, işverenin işçisini gözetme yükümlülüğüne uymadığı durumlarda, işçinin psikolojik tacize maruz kaldığına dair kararlar alınmıştır. Bu kararlar, mobbing ile ilgili hukuki süreçlerin nasıl işlediğine dair önemli örnekler sunmaktadır.
