Türkiye’de Uzun Çalışma Saatleri Mobbing Ve İntihar Eğilimi

Giriş

Bu günlerde, Ali Baba CEO’su Jack Ma’nın mesai saatleri hakkında yaptığı “30 yıl içinde çalışma saatleri günlük 4 saate düşecek” açıklamasının detaylarını, günümüzü ve bununla birlikte yapılan çalışmaları ele almak istiyorum. Tabii ki, mobbing ve intihar eğilimi de buna bağlı olarak değineceğimiz konulardan.

Uzun Çalışma Saatleri ve Mobbing

2017 Gateway Konferansı‘nda yapılan bu konuşma nedense bu günlerde pek çok mecrada karşıma çıkmaya başladı. Geçmişte haftalar boyu şirkette sabahlayan bir ajans çalışanı olarak farklı kaynaklardan derleyerek kaleme aldığım bu çalışmayı kendime bir borç olarak görüyorum desem haksız sayılmam herhalde…

OECD ülkelerinde haftalık 50 saatten fazla çalışma oranları, Türkiye’nin durumunu gözler önüne seriyor. Avrupa ile kıyaslandığında neredeyse Avrupa’nın iki katı kadar çalışıyor ve 5 katı kadar az maaş alıyoruz. Sanırım buraya kadar bir çoğumuzun farkındalığı mevcut.

Hollanda, Danimarka, Norveç ve İsveç’in içinde bulunduğu Nordik ülkeleri çalışanları haftada 29-32 saat arası çalışırken, bu durum Türkiye’de 47-55 saat aralığında. Hatta 2015 rakamlarını incelediğimizde OECD ülkeleri arasında haftalık ortalama 50 saat ve üzeri çalışanların ülkemizdeki boyutu %50’lerde. Japonya’da %22,6, ABD’de %11,5, Avrupa’nın en büyük ekonomisi Almanya’da ise bu oran %5,6. Ekonomik zorluklarla mücadele eden Brezilya’da %10,7, yine çeşitli krizlerle boğuşan İspanya’da bile bu oran %5,9. Yani bizim oranımızın bu kadar yüksek olması pek de normal değil.

Çalışanların Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Türkiye’deki ekonomik göstergeler ve çalışan mutluluğu araştırmaları, bu kadar uzun süreler çalışılmasına rağmen hem şirketler hem de çalışanlar için verimli bir iş gücü olmadığını gösteriyor. Ayrıca hizmet ve satış branşlarında çalışanlar ile yöneticilerin çalışma saatleri de haftalık 60 saati bulabiliyor. Hal böyle iken mesai saati yüksekliği ana akımdan sosyal medyaya kadar her mecrada konuşulmaya, tartışılmaya başlandı.

Bugüne kadar yapılan araştırmalar, çalışanların gün içinde yalnızca 3-4 saat bareminde verimli olarak çalıştığını ve diğer zamanları yemek, molalar ve mesai arkadaşları ile ayak üstü konuşmalara harcadığını ortaya koyuyor.

Jack Ma’nın Açıklamaları ve Etkileri

Jack Ma’nın açıklamaları, 2023 yılında, özellikle iş dünyası ve çalışan hakları konularında yeniden gündeme geldi. Bu konuşma, dünya genelinde uzun çalışma saatleri ve iş yerinde psikolojik taciz (mobbing) konularını derinlemesine inceleyen bir bağlamda yapıldı. Türkiye’de çalışanların karşılaştığı yoğun iş baskısı ve uzun çalışma süreleri, birçok bireyin ruh sağlığını olumsuz etkilerken, intihar eğilimlerini de artırmaktadır.

Özellikle büyük şehirlerde, çalışanlar, iş yerlerindeki stres ve baskı ile başa çıkmakta zorlanmakta ve bu durum, sosyal yaşamlarını da etkileyerek bireylerin yalnızlaşmasına yol açmaktadır. Türkiye, son yıllarda ekonomik zorluklarla mücadele ederken, iş gücü piyasasında da önemli değişiklikler gözlemlenmektedir.

Uzun Çalışma Saatlerinin Sonuçları

Özellikle son on yılda, işverenlerin çalışma saatlerini uzatmaya yönelik politikaları, çalışanların ruh sağlığı üzerinde derin etkiler yaratmıştır. Çalışma sürelerinin uzunluğu, çalışanların motivasyonunu, verimliliğini ve genel yaşam kalitesini düşürmüş, bu da birçok bireyin iş yerinde mobbing gibi olumsuz durumlarla karşılaşmasına neden olmuştur. Örneğin, 2020 yılında yapılan bir araştırma, iş yerinde maruz kalınan psikolojik taciz vakalarının %30 oranında arttığını göstermektedir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, uzun çalışma saatlerinin çalışanlar üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla çeşitli önlemler almayı planladığını belirtmiştir. Ancak, uygulamada bu önlemlerin ne kadar etkili olduğu tartışmalıdır. Çalışma Bakanlığı’nın 2022 yılında yayımladığı veriler, Türkiye’de çalışanların %60’ının iş yerinde psikolojik baskı hissettiğini ortaya koymaktadır.

Uzmanlar, bu tür durumların yalnızca bireyleri değil, aynı zamanda iş yerlerinin genel verimliliğini de olumsuz etkilediğini vurgulamaktadır. Uzun çalışma saatlerinin bir sonucu olarak yaşanan mobbing, sadece bireylerin ruh sağlığını değil, aynı zamanda aile yapısını ve sosyal ilişkileri de tehdit etmektedir. Bu konular üzerine daha fazla bilgi için mobbing ve mağdurları üzerine yazımıza göz atabilirsiniz.