Mobbing Nedir ve Türleri
Mobbing terimi, işyerinde psikolojik tacizi ifade eder. Bu yazıda işyerinde taciz türleri hakkında detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Olayın Gelişimi
Isparta’da bir aile hekimi, yanındaki sağlık personeline sebepsiz yere kötü davranmaya başlamış, “Burası benim yerim, ben başka biriyle anlaştım, defol git” gibi sözlerle onu kamuya ait ASM’den kovmaya ve hakaret etmeye başlamıştır. Kendisi izindeyken ASM’ye gelen hastaların ilaç ve reçetelerini yazmasını isteyerek sürekli kanunsuz emirler vermiştir.
Bu kanunsuz emir ve isteklerine olumsuz yanıt alınca “Eş…k gibi yapacaksın” gibi sözlerle hakaret etmiş, personele mobbing uygulamaya ve sürekli işyerinden kovmaya başlamıştır. Personeli garez amacıyla “İl Sağlık Müdürü” gibi üstlerine şikayet etmiş, İl Sağlık Müdürlüğünden bazı yetkili kişilerin tahrik ve yönlendirmesiyle “asılsız ve mesnedsiz” tutanaklar düzenleyen aile hekimi, ilgili personelden şikayetçi olmuştur.
Ses Kayıtları ve Hukuki Süreç
Uğradığı hakaret, mobbing ve gördüğü kötü muameleyi kayda alan sağlık personeli de şikayetçi olmuş ve “arsız, yüzsüz, kovuyorum gitmiyor” gibi sözler içeren ses kayıtları ile hekimin psikolojik durumuna dair bazı bilgi ve belgeleri soruşturmacıya sunmuştur. Kurum, sunulan ses kayıtlarını “hakim kararı olmadan elde edildiğinden hukuka aykırı olduğu” iddiasıyla kabul etmemiştir.
İdare, ses kayıtlarını geri çekmesi konusunda personele baskı yapmış ve ceza alabileceği yönünde tehditlerde bulunmuştur. Ancak, Yargıtay CGK içtihatlarına göre sunulan ses kaydının hukuka uygun olduğu yönünde ısrar eden personel, kanıtları soruşturma dosyasına ekletmiştir.
Sonuç ve Yasal Çerçeve
İki ayrı muhakkikin yürüttüğü iki ayrı soruşturma sonucunda; aile hekimine 5258 sayılı yasa gereğince “İHTAR” cezası verilmiş ve Isparta Valiliğinin 09.01.2013 tarih ve 38113317-663-05/09 sayılı yazıları ile ilgili mevzuat doğrultusunda işlem yapılmıştır.
Kurum avukatlarının yönlendirmesiyle İl Sağlık Müdürlüğü, personel hakkında TCK’nın “kişiler arasındaki gizli konuşmaları kayıt etmek, özel hayatın gizliliğini ihlal etmek, kişisel verileri hukuka aykırı şekilde kayıt etmek” gibi maddeleri ihlal ettiği iddiasıyla Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmuştur.
Yürütülen Savcılık Soruşturması sonunda, “TCK’nın 133. Maddesinde düzenlenen suçun konuşmanın veya faaliyetin tarafı olmayan kişilerce işlenebileceği” belirtilerek, 04.02.2013 tarihinde konu mahkemeye dahi intikal ettirilmeden “kovuşturmaya yer olmadığı” yönünde karar verilmiştir.
Mobbing ve Haklar
Bu kararla birlikte; birçok memurun iş hayatında sık sık karşılaştığı, üstlerin makamına çağırıp memura hakaret etmesi, mobbing uygulamak isteyip kötü davranışlarda bulunması, personeli tehdit etmesi ve kanunsuz emirler vermesi gibi durumlarda mağdurun yapacağı ses ve görüntü kaydının hukuka uygun olduğu, adli ve idari soruşturmalarda kullanılabileceği Yargı Organlarınca tescil edilmiştir.
Aile hekimine uygulanan bu mobbing vakası, Türk Ceza Kanunu (TCK) ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde değerlendirilmektedir. TCK’nın 139. maddesi, kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etmek ve gizli konuşmaları kaydetmek gibi suçları düzenlerken, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu da aile hekimlerinin ve sağlık personelinin haklarını koruma altına alır.
Bu durum, hem mobbingin yasal çerçevesini oluşturmakta hem de sağlık personelinin haklarını ihlal eden davranışların sonuçlarını düzenlemektedir. Mobbing, iş yerinde psikolojik taciz olarak tanımlanmakta ve bu tür davranışlardan etkilenen tüm çalışanları kapsamaktadır.
Bu bağlamda, aile hekimleri ve sağlık personeli gibi kamu çalışanları, iş yerinde yaşanan olumsuz durumlarla ilgili olarak belirli haklara sahiptir. Bu haklar, iş yerinde güvenli bir ortamda çalışma, saygı görme ve psikolojik tacizden korunma hakkını içermektedir. Aynı zamanda, iş yerinde meydana gelen bu tür olumsuzluklar için hukuki yolların da açık olduğu bilinmelidir.
Mobbing İddiaları ve Hak Arama
Mobbing iddiaları ile ilgili olarak, mağdurun yapması gereken ilk adım, yaşadığı durumu belgelendirmek ve gerekli mercilere başvurmaktır. Bu süreçte, mobbing ve psikolojik taciz ile ilgili haklarınızı bilmek önemlidir.
Daha fazla bilgi için ilgili yazılarımıza göz atabilirsiniz: Acar Hakimlere Mobbingi Sordu, TBMM’de Kadın Suskunluğu, İzmir Temsilciliğimizin Etkinliği.
