Hekimler Neden İntihar Ediyor Sebep Mobbing mi?

Mobbing ve Hekimlerin Ruh Sağlığı

Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi’nde görev yapan asistan hekim Dr. Ece Ceyda Güdemek’in intiharı ile birlikte, intiharın mobbing kaynaklı olabileceği iddiaları gündeme geldi. Ankara Tabip Odası, yayımladığı bir bildiride, “Dün iki meslektaşımızı ve bir tıp öğrencisi arkadaşımızı, kardeşimizi yaşamlarına son vermeye karar verdikleri için yitirdik” ifadelerine yer verdi.

Bildiğimiz şudur ki: Tıp mesleği, bir insanın seçebileceği en zor mesleklerden biridir. Eğitim yılları, çalışma koşulları, günler ve geceler boyu tutulan nöbetler, sürekli fiziksel ve psikolojik olarak kötü durumdaki insanlarla hem hâl olmak zorunda kalmak, hekimleri psikolojik ve fiziksel olarak yıpratmaktadır. Üstelik sağlığın ticarileştirilmesi, alınan satılan bir meta haline getirilmeye çalışılması, hasta doktor ilişkisinin müşteri-satıcı ilişkisine dönüştürülmesi hekimlere meslek anlayışlarına asla uymayacak şekilde çalışma koşulları dayatmaktadır.

Bir hekimin uzayan mesai ve nöbet saatlerinde, aşırı hasta ve iş yükü altında çalıştırılması, hekim emeğinin alabildiğince sömürülmesi, çalıştığı kurumun kâr hanesine yazılmakta ve bu da hekimlerin her geçen gün artan oranda mobbinge maruz kalmalarına zemin oluşturmaktadır. Ankara Tabipler Odası Yönetim Kurulu imzasıyla yayımlanan bildiride; “İyi değiliz, bir meslektaşımızı dahi bozulan psikolojisi nedeni ile kaybetme ihtimalimiz söz konusu oldukça, iyi olmayacağız!” denildi.

Mobbing ve İntihar İlişkisi

Ayrıca Genel Sağlık-İş Sendikasından yapılan açıklamada, “Sağlıkta Dönüşüm Programı’ndan vazgeçilmesi için daha kaç sağlık çalışanın şiddet ya da intihar yüzünden can vermesi gerekmektedir?” diye soruldu. Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Zekiye Bacaksız, hekimlerin intihar nedeniyle ölüm oranlarının diğer meslek gruplarına göre daha yüksek olduğunu belirtti. Bacaksız, “Çalışma sürelerinin uzun olması, yoğun iş baskısı, hekimlerden yüksek performans beklentisi ve tüm bunlara bağlı olarak yaşanan yoğun stres, intiharlara bağlı ölümleri beraberinde getirmektedir” ifadelerini kullandı.

Sağlık sistemini tüketime dayalı hale getiren, hasta/müşteri memnuniyeti temelli hizmeti dayatan, şiddet doğuran ve can alan Sağlıkta Dönüşüm Programı’ndan vazgeçilmesi için daha kaç sağlık çalışanın şiddet ya da intihar yüzünden can vermesi gerekmektedir? sorusunu soran Bacaksız, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü: “Sağlık çalışanlarını da hükümetin 15 yıl boyunca tekrarlayan ancak bir türlü gerçekleşmeyen açıklamalarına bel bağlamamaya, kendi sorunlarına sahip çıkmaya çağırıyoruz. Yarın çok geç olabilir”.

Mobbing'in Etkileri ve Çözüm Önerileri

Mobbing, işyerinde psikolojik taciz olarak tanımlanan bir olgudur ve özellikle yüksek stres altında çalışan hekimler için önemli bir tehdit unsuru haline gelmiştir. Araştırmalara göre, tıp camiasında yaşanan mobbing vakaları, hekimlerin ruh sağlığını olumsuz etkilemekte ve bu durum intihar girişimleriyle sonuçlanabilmektedir. Örneğin, 2020 yılında yapılan bir çalışmada, hekimlerin %30’unun işyerinde mobbinge maruz kaldığı ve bu durumun psikolojik stres düzeylerini artırdığı belirtilmiştir (Yılmaz, 2020).

Bu tür olumsuz çalışma koşulları, hekimlerin mesleki tatminlerini düşürmekte ve yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Mobbing’in etkilerini daha iyi anlamak için, bu olgunun nasıl ortaya çıktığına ve hangi faktörlerin tetiklediğine bakmak önemlidir. Çoğu zaman, işyerindeki hiyerarşik yapılar ve güç dinamikleri, mobbingin temel sebepleri arasında yer almaktadır. Hekimler, çoğunlukla üst düzey yöneticiler veya deneyimli meslektaşları tarafından hedef alınmakta ve bu durum onların hem kişisel hem de mesleki yaşamlarını ciddi şekilde etkileyebilmektedir.

Örneğin, bir hekim, aşırı iş yükü altında çalışırken, bir yandan da performans beklentileriyle karşılaşmakta ve bu baskı altında kendisini yetersiz hissetmektedir. Bu durum, uzun vadede psikolojik sorunlara yol açabilmektedir. Bulgular göstermektedir ki, sağlık sektöründeki çalışma koşullarının iyileştirilmesi, hekimlerin ruh sağlığını koruma açısından kritik bir öneme sahiptir. Çeşitli sağlık kuruluşları ve sendikalar, hekimlerin işyerinde karşılaştıkları mobbing ve stres faktörlerini azaltmak için bir dizi öneri geliştirmiştir.

Örneğin, işyerinde psikolojik destek hizmetlerinin artırılması, düzenli aralıklarla çalışan memnuniyeti anketlerinin yapılması ve çalışanların görüşlerinin dikkate alındığı bir yönetim anlayışının benimsenmesi, psikolojik taciz ile mücadelede önemli adımlar olacaktır.