Mobbing Nedir?
İşyerinde psikolojik taciz veya diğer adıyla mobbing, çalışma yaşamının var oluşundan bu yana yaşanan, ancak insan doğasının gereği açığa çıkarmaktan kaçınılan, adeta bilinmezden gelinen karmaşık ve çok boyutlu bir konudur.
Mobbing Davası ve Yasal Düzenlemeler
Çalışma yaşamında mobbing kavramı, işyerinde bireylere üstleri, eşit düzeydeki çalışanlar veya astları tarafından sürekli ve sistematik biçimde uygulanan her tür kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama gibi davranışları ifade etmektedir. Bizim hukukumuzda mobbing kavramı henüz çok yeni olup, mobbing‘in önlenmesi ve buna ilişkin yaptırımlar hakkında özel düzenlemeler yeni yeni hukukumuza girmektedir.
Burada özellikle İş Yasası’ndaki düzenlemeler (İşverenin İşçiyi Gözetme Borcu, İş Görme Borcunu İfadan Kaçınma, İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı), Medeni Yasa uyarınca kişilik hakları ihlalini yaptırıma bağlayan hükümler ve Yeni Borçlar Yasası’nın yürürlüğe girmesi ile birlikte gündeme gelen 417. Maddeye dikkat çekmek gerekiyor. Bu madde, işverenin, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermekle yükümlü olduğunu belirtmektedir.
Mobbing ve Yargı Süreci
Son dönemde, özellikle Borçlar Yasası’ndaki düzenleme, Başbakanlık Genelgesi ve Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik Yasası gibi gelişmeler, ülkemizde bu konuya kayıtsız kalınamayacağını göstermektedir. Ancak, yargı alanında önemli bir yer tutan mobbinge dayalı davalarda farklı Mahkeme ve Yargıtay kararlarının ortaya çıkması düşündürücüdür.
Hukukumuzda “mobbing davası” adı altında ayrı bir dava türü bulunmamaktadır. Mobbing sürecinin özelliklerine göre tazminat davası, ceza davası ve başkaca hukuki süreçler söz konusu olabilmektedir. Benzer olaylar hakkında farklı Mahkemelerden çok farklı kararlar çıkabilmektedir.
Mobbing Mağdurlarının Durumu
Araştırmalar, mobbing mağdurlarının psikolojik sağlıklarının yanı sıra fiziksel sağlıklarının da olumsuz etkilendiğini ortaya koymaktadır. Mobbing yaşayan bireylerde depresyon, anksiyete ve stres gibi psikolojik problemler sıklıkla görülmektedir. Ayrıca, bu bireylerin iş performanslarının düştüğü ve iş yerinde devamsızlık oranlarının arttığı tespit edilmiştir.
Türkiye’de yapılan bir çalışmada, mobbing mağdurlarının %60’ının işten ayrılmayı düşündüğü ve %40’ının ise işten ayrıldığı belirtilmiştir. Bu veriler, mobbingin yalnızca bireysel bir sorun olmadığını, aynı zamanda organizasyonel bir sorun haline geldiğini de açıkça göstermektedir.
Mobbing ile Mücadelede Farkındalık
Mobbing ile mücadeledeki zorluklar, sadece yasal düzenlemelerin yetersizliğinden değil, aynı zamanda toplumda bu konuda yeterince farkındalığın oluşturulamamasıyla da ilişkilidir. İşyerinde psikolojik taciz konusunda daha fazla bilgi edinmek için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.
Bu bağlamda, mobbingin tanımını ve boyutlarını incelemek, bireylerin ve toplulukların bu olguya karşı daha bilinçli ve duyarlı hale gelmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca, mobbing sağlığı bozuyor başlıklı yazımızda, bu konunun sağlık üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ele alıyoruz.
Son olarak, mobbing nedir sorusuna yanıt arayanlar için kapsamlı bir kaynak sunuyoruz. Bu yazı, mobbing ile ilgili daha fazla bilgi edinmek isteyenler için faydalı olacaktır.
