Mobbing Nedir ? Ne Değildir ?

Mobbing Nedir ve Türleri

Mobbing: İşyeri psikolojik tacizi olarak tanımlanan bu kavram, işyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından, diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden yıldırma, pasifize etme, işten soğutma, iş yaptırmama veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar toplamıdır. Mobbing, hiyerarşik gruplarda ve güçlü-güçsüz ayrımının açıkça yapıldığı işyerlerinde sıkça görülmektedir.

Dünyada, mobbing için farklı terimler kullanılmaktadır. Bu terimler arasında zorbalık, duygusal taciz, kurban etme, gözdağı verme, sözlü taciz, yatay şiddet, dikey şiddet, psikolojik taciz, psikolojik şiddet, psikolojik terör gibi isimler yer almaktadır. Türkçede ise TDK’ya göre bezdiri, yıldırkaçır veya yıldırma anlamları bulunmaktadır.

Terminoloji ne olursa olsun, sonuç olarak tüm insanların yaşamlarının devamını sağlayan ve hayatta kalma aracı olan iş ilişkilerinin, içinde bulunan kişilerin psikolojik baskı ve tacize uğramalarını anlatmaktadır.

Mobbing’in Unsurları

Mobbing aşağıdaki unsurları içermektedir:

• İşyeri ortamında gerçekleşmelidir.
• Üstler tarafından astlarına uygulanabileceği gibi, astları tarafından üstlerine de uygulanabilir; eşitler arasında da gerçekleşmesi mümkündür.
• Sistemli bir şekilde yapılmalıdır.
• Süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanmalıdır.
• Kasıtlı yapılmalıdır.
• Yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olmalıdır.
• Mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkmalıdır.
• Kişiye yönelik olumsuz tutum ve davranışlar gizli veya açık olabilir.

Mobbing Sayılan Haller

Aşağıdaki durumlar mobbing olarak değerlendirilebilir:

• Konuşurken sözünün kesilmesi
• Küskünlükler
• Yok sayılma
• İş performansının engellenmesi
• Dedikodu yapılması
• Lakap takılması
• Görmezden gelinme
• Yapılan işin sabote edilmesi
• Sürekli suçlanma ve eleştirilme
• Gereksiz görevler verilmesi
• Uygunsuz şakalar yapılması
• Statünün küçümsenmesi
• Cinsel tacize maruz bırakılması
• Sözlü ya da yazılı tehdit
• Kaba ve kötü sözlerle rencide edilme
• Motivasyon kırılmaya çalışılması
• İş performansının aksi yönde işler verilmesi
• Alışılmış düzenin bozulup farklı işlere yönlendirilmesi

Bu durumlar mobbingin varlığını kesin ispatlamaz; ancak mağdurun mobbing‘e uğrayıp uğramadığı hakkında bize yardımcı olur.