Üniversitelerde “akademik mobbing” rezaleti

Mobbing Nedir ve Türleri

Mobbing, işyerinde psikolojik taciz anlamına gelir ve akademik ortamlarda da yaygın bir sorun haline gelmiştir. Mobbing ile mücadele konusunda daha fazla bilgi için bu yazıya göz atabilirsiniz.

Üniversitelerde Mobbing Sorunu

Mobbing İle Mücadele Derneği Başkanı Hüseyin Gün, Türkiye’de en fazla mobbing’in üniversitelerde yaşandığını belirtmektedir. Bu durum, akademik kariyerleri olumsuz etkileyen ciddi bir sorundur. Mobbing’in ortadan kaldırılması için, bu suçtan hüküm giyen üniversitelerin teşhir edilmesi, derecelerinin düşürülmesi, kaynaklarının kesilmesi ve akademik terfilerin objektif kriterlere bağlanması önerilmektedir.

Hüseyin Gün, “Mobbing’in akademiği mi olurmuş demeyin. Araştırmalar mobbingin en yaygın olduğu ortamın akademi olduğunu ortaya koyuyor” diyerek, bu sorunun ciddiyetine dikkat çekmektedir.

Mobbing'in Nedenleri

Üniversitelerde mobbing’in başlıca nedenleri arasında:

• İdeoloji: Türkiye’de ideolojilerin çatıştığı alanlardan biri üniversitelerdir. Düşünce ve ifade özgürlüğünün en fazla olması gereken yerler olmasına rağmen, karşıt görüşe tahammülsüzlük ideolojik gruplaşmalara yol açmaktadır.
• Cinsiyet: Kadınların akademik alanda karşılaştığı cinsiyet ayrımcılığı, çalışma iklimini ve psikolojik durumlarını olumsuz etkilemektedir. Başarılı kadınların kıskanılması, mobbing sürecini kolaylaştırmaktadır.
• Ast-üst ilişkisi: Yönetici ve yönetici olmayanlar arasındaki ilişkilerde keyfi uygulamalar, ötekileştirmelere yol açmaktadır.

Rektörlerin Rolü

Rektörlük seçimleri sırasında gruplaşmalar belirgin hale gelmekte ve bu durum, seçim sürecinde iktidara gelen yönetimi desteklemeyenlerin çalışmalarını engellemektedir. Bu süreçte, mobbing uygulamaları artmakta ve akademik özgürlükler kısıtlanmaktadır.

Ders Dağılımında Adaletsizlik

Ders dağılımlarında adalet ve uzmanlık ilkesinden uzaklaşılmakta, yıldırılan kişilerin dersleri ellerinden alınmakta ve alan dışı derslere girmeye zorlanmaktadır. Bu durum, akademik kurallara aykırı bir davranış sergilemektedir.

Çözüm Önerileri

Hüseyin Gün, üniversitelerdeki mobbing’in önlenmesi için şu önlemleri önermektedir:

• Üniversitelerin yükselme atama kuralları ve uygulamaları sıkı bir denetime tabi olmalıdır.
• Bağımsız jüriler oluşturulmalı ve bu jüriler tarafından belirlenen öğretim üyeleri kadroya alınmalıdır.
• Mobbing ile ilgili ayrıntılı bir kanun çıkarılmalı ve mobbing’ten hüküm giymiş üniversitelerin kaynakları kesilmelidir.
• Etkili bir ombudsmanlık kurumu oluşturulmalı ve taraflar arasında uzlaşma sağlanmalıdır.

Mobbing'in Etkileri

Üniversitelerde mobbing’e uğrayan akademisyenler, yapılan saldırılara karşı kendilerini koruma çabası ile motivasyonlarını kaybetmektedir. Mobbing’in hangi boyutlara ulaştığına dair daha fazla bilgi için bu yazıyı okuyabilirsiniz.