Kanuna Aykırı Sözleşme Hükümleri Geçersizdir

Kanuna Aykırı Sözleşme Hükümleri

Bir çalışanın işe girerken imzalayacağı sözleşmede, işyerinden ayrılması durumunda tazminat ödenmeyecek yönünde bir hüküm bulunabilir mi? İşte tüm çalışanların iş hayatında haksızlığa uğramaması ve hak kaybı yaşamaması için bilmesi gerekenler…

Sözleşme Hükümleri Hakkında

Soru: Yeni işe giriyorum. Sözleşmede ‘Personele fazla çalışma için ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmeyecektir’ maddesi var. İş sözleşmesine böyle bir hüküm koymaları mümkün mü? Ayrıca işyerinden ayrılmam halinde tazminat ödenmeyeceği yönünde bir hüküm de var.

Cevap: Kanuna aykırı hükümler içeren sözleşmelerin bu hükümleri geçerli değildir. Sözleşmeye ‘Fazla çalışma ücreti ödenmeyecektir’, ‘Tazminat ödenmeyecektir’ şeklinde hükümler konulması halinde, yasaya aykırı olması nedeniyle geçerli olmayacaktır. Bu nedenle korkmanıza ya da dert etmenize gerek yok.

Yasal Çerçeve ve Kapsam

İlgili mevzuat, 4857 sayılı İş Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu kanunun 24. maddesi, işçilerin iş akdini feshetme hakkını düzenlemektedir. Aynı zamanda, iş sözleşmesinin geçerliliği için gerekli olan koşulları da belirlemektedir. İş Kanunu, işçilerin haklarını koruma amacıyla yazılmıştır ve bu bağlamda, işverenlerin işçilerin haklarını ihlal eden sözleşme hükümleri koymalarını yasaklamaktadır. İş Kanunu’nun 11. maddesi ise, iş sözleşmesinin taraflarının eşitliğini esas alarak, haksız şartları geçersiz kılmaktadır.

Açıklamalar

Fazla Çalışma Ücreti: İş Kanunu’nun 41. maddesine göre, fazla çalışma için işçilere ek bir ücret ödenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, ‘fazla çalışma ücreti ödenmeyecektir’ ifadesi, yasal bir dayanağa sahip değildir.

Emekliye Tazminat

Soru: Emekli olarak 5 yıl 7 aydır çalışıyordum, beni çıkardılar. Doğum tarihim 1964. En son 2 bin 825 lira brüt ücret ile çalıştım. Tazminat hakkım var mı? Salih KÖSE

Cevap: 5 sene 7 aylık çalışmanız karşılığında alacağınız tazminat 15 bin 800 lira civarındadır. Kıdem tazminatınızdan damga vergisi dışında kesinti yapılamaz.

Toplu Ödeme Yok

Soru: Geriye dönük prim ödemesi yapmak mümkün mü? Musa TAŞKIN

Cevap: Maalesef geriye dönük toplu ödeme imkanı bulunmuyor. Çalışıp ay ay prim ödenebiliyor. Bunun istisnası var, o da; askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanması.

Kazanç Etkili

Soru: Şubat 2019’da emekli dilekçemi verdim. 7976 prim günüm var. 18 yıl 7 ay 25 günü Bağ-Kur, son 3.5 yılı SSK. e-Devlet hesabıma düşen emekli aylık bilgisine göre; 1125 lira aylık bağlanmış durumda. Bu miktarı düşük buluyorum, ne yapmamı önerirsiniz? Hanifi TEMEL

Cevap: Emekli maaşı kazançların toplamına göre belirleniyor. Tüm kazançlarınız asgari ücretten bildirildiyse, maaşınızın düşük olması normal. Ancak buna rağmen düşük buluyorsanız SGK’ya bir dilekçe ile başvurarak, yeniden hesaplama yapılmasını isteyebilirsiniz.

Rapor Fayda Sağlamaz

Soru: Yurt dışında yaşıyorum. Türkiye’den emekli oldum, borçlarımı yatırdım. Fakat yüzde 50 raporlu olduğumu bildirmedim. Paranın belli bir yüzdesini geri alma ihtimalim var mı? İzzet ÇINAR

Cevap: Yüzde 50 raporunuzun emeklilik için bir etkisi olmaz. O yüzden bunu bildirmeniz size bir fayda sağlamaz. Zaten emeklilik kararı alınmış, bundan sonra bir değişiklik olmayacağı gibi, size de bir prim ödemesi olmaz.

Çocuk İçin İşten Ayrılanlar

Çocuk sahibi olan çalışanlar, mobbing gibi durumlarla karşılaşabilir. Bu konuda daha fazla bilgi için TBMM’de Kadın Suskunluğu yazısını okuyabilirsiniz.

İş yerindeki haklarınızı korumak için İzmir Temsilciliğimizin etkinliği hakkında bilgi alabilirsiniz.