Mobbing İnsan Sağlığına Karşı İşlenen Bir Suçtur

Giriş

Alkol ve sigara tüketiminin başlıca sebeplerinden birinin insanların iş yerinde mobbinge maruz kalmasıdır (UK National Workplace Bullying Online, 2014). İş yerinde psikolojik baskı (mobbing) ve adaletsizliğe maruz kalanların iş tatmininin ve motivasyonunun azaldığı, bunun sonucu olarak streslerinde artış olduğu bulunmuştur (Thongsukmag, 2003; Gül, 2012). Mobbing, kişilerin fiziksel ve ruhsal sağlığına zarar vermektedir. Sağlığı bozulan çalışan iyi performans gösterememektedir. Bunun sonucunda hem bireyler hem de organizasyonlar bünyesinde zararlar büyümektedir (Navarro, 2008).

Workplace Bullying Enstitüsü (2013), mobbinge maruz kalan bireylerin %32.3’ünün alkol, uyuşturucu madde kullanımı ya da aşırı yemek yeme gibi kendine zarar verici davranışlarda bulunduğunu tespit etmiştir. Redman (2014), sadece mobbing mağdurlarının değil, mobbingin başkalarına uygulandığını görenlerin de stresle baş etmek için alkol ve sigara tüketimini arttırdığını belirtmektedir.

Araştırmalar (David, 2013), mobbinge maruz kalanların psikiyatrik ilaç almalarına rağmen alkol ve uyuşturucu madde kullanımına devam ettiklerini bulmuştur. Yapılan bilimsel araştırmalar, mobbing mağdurlarının işyerinde psikolojik tacizle karşılaşmaya başladıklarında oldukça yapıcı baş etme yöntemleri uyguladıklarını göstermiştir.

Mobbingin uygulandığı kurumlarda katı hiyerarşik bir sistem ve adam kayırmacılığın yaygın olduğu bilimsel araştırmalarla belirtilmektedir. Bu tip kurumlarda mağdurların şikayetleri dikkate alınmamaktadır ve sağlıklı baş etme yöntemleri etkili olamamaktadır. Ayrıca mobbinge uğradığını belirten mağdurlar, kurum ve çalışanları tarafından alıngan, nevrotik gibi etiketlenmelere maruz kalmaktadırlar.

Böyle bir ortamda sağlıklı baş etme yöntemleri gösteren mağdurlar çaresizlik yaşamakta, bunun sonucunda sorunlu düzeyde alkol, sigara ya da ilaç kötüye kullanımına başvurmaktadırlar (Martino, 2003; Crouter et al, 2006; Recover Your Balance, 2014).

Mobbing ve Psikolojik Etkileri

Mobbing mağdurlarında Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve Depresyon sık görülmektedir (Einarsen & Mikkelsen, 2003). Mağdurların algıları değişiyor; kendi ile diğerleri ve dünya ile ilgili algısı oldukça karamsar yönde olmaktadır. Mobbing mağdurlarının ilk yaptıkları baş etme yöntemlerinden biri sosyal destek arayışıdır (Navarro, 2008). Yaşadığı travmanın başka biri tarafından dinlenilmesi, anlaşılması ve umursandığını hissetmek, mağdurun temel ihtiyacıdır.

Bu temel psikolojik faktörler karşılandığında kişi yaşadığı zor durumla ilgili bilgi işlemleme yapabilir ve psikolojik dengesini tekrar kurabilir. Mağdurların sadece psikiyatrik ilaç tedavisine ulaşabilir olması, semptomları geçici bir süre hafifletecektir.

Mobbing Bir Suçtur

Uluslararası sağlık kurumları ve uzmanlar, mobbingin bir problem olmaktan ziyade bir suç olduğunun üzerinde durmaktadırlar (Wellbeing Foundation, 2014). Suç teşkil eden davranışlara maruz kalan bireylerin sadece psikiyatrik ilaç tedavisi alması yeterli değildir. Kişinin sağlığına kavuşup tekrar topluma entegre olabilmesi için psikoterapi temelli yaklaşım tedavilerinden faydalanabilmesi ve kamusal alandan destek alabildiğini hissetmesi gerekmektedir.