Mobbing davası devlete açılacak.Oya ARMUTÇU/ANKARA

Yargıtay'ın Önemli Kararı

YARGITAY 4. Hukuk Dairesi, son yıllarda Türkiye’de sık sık açılan işyerinde psikolojik taciz (mobbing) davalarında kamu görevlileri yönünden önemli bir karar verdi. Daire, mobbing mağduru olduğunu iddia eden devlet memurunun, bu davayı kişiye değil, idare mahkemelerinde devlete karşı açmasını istedi.

Mobbing Davası Nasıl Gelişti?

Gazi Üniversitesi’nde araştırma görevlisi Tahir Çalgüner’in mobbing davasında, Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, davayı husumetten reddetti. Karar Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nde temyiz edildi. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de 28 Ocak’ta bu kararı oybirliği ile onadı. Böylece mobbing davası, idare mahkemesine taşındı.

Kararın Anlamı

Yargıtay, bu kararıyla mobbing mağduru devlet memuruna, dava için devleti adres gösterdi ve davaların idare mahkemesinde açılmasını istedi. Bu karar ışığında, devleti devlete şikayet eden memur, eğer tazminatı kazanırsa, devlet devletten parayı alacak ve onu da mağdura verecek. İdare mahkemelerinde dava açacak mobbing mağduru olduğunu iddia eden memur, kanun gereği artık tanık da dinletemeyecek.

İşçi ve Memur Arasındaki Farklar

Yargıtay daireleri arasında mobbing davaları konusunda işçiler ve memurlar yönünden davanın açılacağı mahkeme konusunda görüş farklılıkları da bulunuyor. İşçiler mobbing davasını adli yargıda açabiliyorlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin, bu konuda içtihatları var. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin de mobbingi “kişisel suç” olarak gören ve davaların adli yargıda açılması yönünde kararları bulunuyor.

Mobbing Mücadele Derneği'nin Tepkisi

Mobbing Mücadele Derneği, Yargıtay’ın kamu görevlilerinin mobbing davasını idare mahkemelerinde açılması gerektiği kararına tepki gösterdi. Dernek, “Bu yorum kabul edilemez. Toplumsal ve güncel sorunu çözmekten uzak” değerlendirmesi yaptı.

Mobbing ve Kamu Görevlileri

Açıklama satırbaşları ile şöyle:

• Mobbing yapmak kamu görevlisinin yetki ve görevleri kapsamında değildir.
• Mobbing, kamu hukuku ile ilgili değildir. Dolayısıyla mobbing, kamu görevlilerinin hizmet ilişkisi kapsamındaki eylem ve işlemleri sayılamaz.
• Kamu adına eylem ve işlem yapan kamu ajanları, yaptıkları zorbalığa çok kolayca hukuksal kılıf bulabilmektedirler.

Mobbing'in Etkileri

Mobbing, yapılmadığı zaman değil, yapıldığı zaman kişi ya da devlet bundan zarar görmektedir. Oysa ‘Kamu Hizmeti’ yapılmadığı zaman kişi ya da devlet bundan zarar görmektedir. Mobbing, kamu görevlisinin, kamu hizmetinden kaynaklı, hizmet kusuru değil, kişisel kusurudur. Mobbing, hizmet kusurundan kolayca ayırt edilebilen, hizmet kusurunun kısmi bir parçası dahi olmayan, kişisel bir kusurdur.

Devletin Rolü

Devlet, kendi insanına bunu yapan canileri nasıl sahiplenebilir? Mobbing mağduruna karşı zorbalık yapan insan görünümlü yaratıklara nasıl kalkan olabilir? Mobbing, bir insan hakları ihlali olup, sınırları açık, kesin ve belirgindir.

Mobbing Ağır Bir Suç

Hukuk devleti, kendi vatandaşının bir kısmına karşı, diğer bir kısım vatandaşı vasıtası ile insan onuru ile bağdaşmayan eylem ve işlem yapamaz. Devlet, kendi vatandaşına karşı, mobbing gibi ağır bir cinayet suçunu işleyemez. Mobbing mağdurları tedrici (stres, depresyon, stres sonrası stres bozukluğu, aşırı sigara kullanımı, alkol bağımlılığı, uyuşturucu vb. yollarla) veya ani intihar, cinayet gibi, insan yaşamını tehlikeye atan ahlak, hukuk ve insanlık dışı yollara başvurabilmektedirler.

Sonuç

Bir hukuk devleti, kendi organları eliyle kendi vatandaşını intihar edecek veya cinayet işleyecek noktaya getirip, “seni benim bürokratım biraz üzmüş olabilir, hadi idare mahkemesinde bana karşı dava aç” diyemez. Bir insanın en kutsal hakkı olan yaşama hakkını ve çalışma hakkını hiçbir koşulda hiçbir kimse elinden alamaz; devlet hiç alamaz, müdahale edemez.

İşten atılırken bebeğini düşürdü, mobbing davası açtı
Mobbinge Uğrayan İntihar Edip Cinayet İşliyor
İşyerlerindeki Psikolojik Terör: Recai Çırpan