Mobbingin Maliyeti

Toplumsal Maliyet

İsveç’te yapılan bir araştırmada, bir yıl içinde gerçekleşen intiharların %10- %15’inin nedeninin mobbing olduğu belirlenmiştir (Uluslararası Çalışma Örgütü, 2010).

Mobbing süreci, bireyler dışında kurum, aile, toplum ve ülke ekonomisi üzerinde de ciddi tahribatlara neden olmaktadır. National Safe Workplace Institute (Ulusal İşyeri Güvenliği Enstitüsü) uzman raporuna göre, Amerika Birleşik Devletleri’nde mobbingin çalışanlara toplam maliyeti, 1992 yılında 4 milyar dolardan fazladır (Tınaz, 2010).

Michael H. Harrison’un A.B.D.’de 9.000 kamu çalışanı üzerinde yaptığı araştırmada, kadın çalışanların %42’sinin, erkek çalışanların ise %15’inin son iki yılda zorbalığa uğradığını, bunun kayıp zaman ve verimlilik açısından 180 milyon dolara mal olduğu anlaşılmaktadır (Tutar, 2004: 114).

Almanya’da yapılan araştırmalarda, mobbing uygulamalarının çok yaygın olduğu ve bu tür uygulamaların hem mağdur olan birey hem de işletme üzerinde olumsuz sonuçlar yarattığı tespit edilmiştir. Araştırmalarda, 1,5 milyon çalışanın mobbinge maruz kaldığı, mobbingin Alman ekonomisine yaklaşık 13 milyar Euro’luk bir zarar verdiği ifade edilmektedir.

Alman Federal Çalışma Bakanlığı verilerine göre ise, çalışanların %2,7’si somut olarak mobbinge maruz kalmaktadır. Hatta intiharların %10’unun mobbing nedeniyle gerçekleştiği belirtilmektedir (Bozbel ve Palaz, 2007: 66–80). Bir başka araştırmaya göre, İsveç’te 55 yaş ve üzerindeki tüm işgücünün %25’lik bir bölümünün mobbing nedeniyle erken emekliye ayrıldığı bulgusuna ulaşılmıştır (Solmuş, 2008: 383).

Almanya’da her yıl zihinsel sağlık problemleri nedeniyle alınan izinlerin $2.2 milyon maliyete neden olduğu belirtilmektedir (Bingöl, 2007: 116).

1994 yılında, İngiltere Sağlık ve Güvenlik Direktörü tarafından mobbingin stres ve stres ile ilişkili maliyeti yılda £4.5 milyon olarak tahmin edilmekteydi (Field, 2014). Londra Ticaret Odasının 12 Haziran 2000 tarihli “İşyerinde Zorbalık ve Taciz” başlıklı raporunda ise 2000 yılı itibariyle mobbingin İngiltere endüstrisine olan zararı yıllık £2 milyar olarak belirtilmiştir.

Raporda, taciz sonucu oluşan hatalar ve iş kazaları, artan hastalık izinleri, düşük verimlilik ve yüksek işe alım maliyetlerinin yaklaşık 19 milyon iş gününün kaybına neden olduğu belirtilmiştir (Field, 2014).

İşverene Maliyeti

2001 yılında örgütsel sembolizm konulu konferansta Sheehan, McCarty, Barker ve Henderson, mobbingin Avustralyalı bir işverene maliyeti ile ilgili bir tahminde bulunulan uluslararası çalışmanın sonuçlarını açıklamışlardır. Buna göre, araştırmada Avustralya’daki; Personel devri oranı (%83), mobbingin maliyetleri üzerine önemli veriler sunmaktadır.

Mobbingin Maliyeti

Mobbing, yalnızca bireyler üzerinde değil, aynı zamanda kurumlar üzerinde de derin ve kalıcı etkiler bırakan bir olgudur. Bu nedenle, mobbingin ekonomik maliyetleri üzerine yapılan araştırmalar, iş dünyasında bu sorunun ciddiyetini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Araştırmalar, mobbingin iş gücü verimliliğini düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda sağlık harcamalarını da artırdığını göstermektedir.

Örneğin, 2018 yılında yapılan bir çalışmada, mobbing mağdurlarının sağlık hizmetlerine olan ihtiyacının, diğer çalışanlara göre %30 daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, işverenler için ek maliyetler anlamına gelmektedir (Tınaz, 2018).

Mobbingin Uzun Vadeli Etkileri

Mobbingin uzun vadeli etkileri, yalnızca ruhsal sağlık sorunları ile sınırlı kalmamaktadır. Mobbing mağdurları, iş yerinde yaşadıkları olumsuz deneyimlerden dolayı kariyer gelişimlerinde de büyük engellerle karşılaşmaktadırlar. Birçok araştırma, mobbing mağdurlarının, işyerinde terfi etme olasılığının önemli ölçüde düştüğünü ortaya koymaktadır.

Örneğin, 2019 yılında yapılan bir araştırma, mobbing mağduru olan çalışanların %50’sinin kariyerlerinde beklenen gelişimi kaybettiklerini göstermiştir. Bu durum, sadece bireysel olarak değil, kurumların da yetenekli iş gücünü kaybetmesine yol açmaktadır (Yılmaz, 2019).

Mobbingin Kurumsal Maliyeti

Mobbing sadece bireyler için değil, aynı zamanda işletmeler için de ciddi maliyetler doğurmaktadır. İş yerinde yaşanan stres ve huzursuzluk, çalışanların verimliliğini düşürmekte ve bu da dolaylı yoldan şirket kârlılığını etkilemektedir. Mobbing nedeniyle oluşan iş gücü kaybı, sadece hastalık izinleri ile sınırlı kalmaz; aynı zamanda çalışanların işten ayrılması gibi durumları da kapsar.

2020 yılı itibariyle yapılan bir araştırmaya göre, mobbing nedeniyle işten ayrılan her bir çalışanın, iş yerinde psikolojik taciz ile ilgili daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.