Yargıtay mobbing’i hafife alıyor

Mobbing Nedir?

Mobbing, en kısa tanımıyla işyerinde psikolojik şiddet olarak tanımlanır. Tüm iş kollarında çalışanların giderek daha fazla maruz kaldığı bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Mobbing ile Mücadele Derneği Başkanı Hüseyin Gün, Türkiye’de mobbinge ilişkin açılan davaların arttığını ancak yargının bu alana yaklaşımının hâlâ oturmadığını belirtmektedir.

Yargıtay'ın Mobbing Davalarındaki Yaklaşımı

Yargıtay’ın son dönemde görüştüğü mobbing davalarında bozma kararı verdiği ifade edilmektedir. Gün, Yargıtay’ın kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmalleri sonucu oluşan manevi zararlara karşı açılacak davalara, idari yargının bakması gerektiğini belirttiğini aktarmaktadır. Ancak Yargıtay’ın adres olarak idari yargıyı göstermesi, hukuka aykırıdır. Mobbing, bir hizmet kusuru değildir.

Mobbing İnsan Hakları İhlalidir

Hüseyin Gün, mobbingin bir insan hakları ihlali olduğunu, sınırları açık, kesin ve belirgin bir hak ihlali olarak tanımlamaktadır. Mobbing, bireysel, ailevi ve toplumsal zararları olan sosyal bir salgındır. Devlet, böylesine ciddi ve tehlikeli bir sorunu görmezden gelemeyeceği gibi, bunu yapan kamu görevlilerini koruması altına da alamaz.

Hizmet Kusuru Değildir

Yargıtay’ın kararının mobbing kapsamına giren eylem ve işlemleri ‘hizmet kusuru kapsamına’ almak anlamına geldiğini ifade eden Hüseyin Gün, kamu görevlisi ile devlet arasındaki ilişkinin hizmet ilişkisi değil, iş ilişkisi olduğunu belirtmektedir. Bu durum, mobbingin yalnızca iş ilişkileri çerçevesinde değil, aynı zamanda sosyal ilişkiler açısından da ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Yargıtay Mobbing Davalarını Hafife Alıyor

Gün, Yargıtay’ın son dönem açılan mobbing davalarını hizmet kusuru olarak değerlendirmesini eleştirirken, bu bozma kararlarının hukuki isabetten yoksun olduğunu vurgulamaktadır. Mobbing vakalarının kapsamı, neden ve sonuç ilişkisini izah etmekten oldukça uzak olup, insan hakları ihlali kapsamında sayılan mobbing davalarını hafife almaktadır. Bu davaların sonuçları, aileleri ile birlikte binlerce insanı etkilemektedir.

Mobbing Davalarında Ne Yapılmalı?

Gün, mobbing davalarında yapılması gerekenleri şu şekilde açıklamaktadır: Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kasıtlarından ve kusurlarından dolayı doğan tazminat davalarında kamu görevlilerinin aleyhine değil, kamu idaresi aleyhine dava açılabileceğinin kabulü gerekir.

Neden Genel Yargı?

Her somut olayda hizmet kusuru ile kişisel kusur ayrımının yapılarak sonuca varılması gerektiğini ifade eden Hüseyin Gün, mobbing davalarının neden genel mahkemelerde açılması gerektiğini açıklamaktadır. Mobbingi yapan kim olursa olsun veya mağdur kim olursa olsun, işlenen suç insanlık suçudur. Mobbing davaları, maddi kayıp olmaksızın açılması gereken manevi tazminat davalarıdır. İdari yargı, kesinleşmiş eylem ve işlemler sonucu meydana gelen maddi ve manevi zararların idare tarafından karşılanmasını konu edinen davalara bakar. Ancak mobbing kapsamına giren eylem ve işlemler, devamlılık arz eden, bir işlemden ibaret olmayan olaylardır. İdari yargı, genel mahkemelerden çok daha yavaş işlemekte ve kısa sürede sonuçlanmayan davalar mağduru bir kere daha mağdur etmektedir. İdari yargıdaki mobbing davalarında her olayı ayrı bir delil olarak sunmak mümkün değildir.

Mobbing ve Toplumsal Etkileri

Mobbing, mevcut gücün ya da pozisyonun kötüye kullanılarak sistematik olarak psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, aşağılama, tehdit gibi şekillerde tecelli eden duygusal bir saldırıdır. Kişinin saygısız ve zararlı bir davranışın hedefi olmasıyla başlayıp, işverenin ima ve alay ile karşısındakinin toplumsal itibarını düşürmeyi de içeren saldırgan bir ortam yaratarak onu işten çıkmaya zorlamasıdır. Yaş, cinsiyet, ırk ayrımı olmaksızın kişiyi iş yaşamından dışlamak amacıyla kasıtlı olarak yapılmaktadır.

Mobbing Davaları ve Örnekler

Örnek vermek gerekirse, işten atılırken bebeğini düşüren bir kadın, mobbing davası açarak haklarını aramıştır. Bunun yanı sıra, mobbinge uğrayan bireylerin intihar ve cinayet gibi trajik sonuçlarla karşılaşması, bu sorunun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. Ayrıca, işyerlerindeki psikolojik terör konusunu da unutmamak gerekir.