DESTEK HATTI : 0538 540 55 78
Mobbing Nedir?
Mobbing, kelime anlamıyla psikolojik şiddet, baskı, taciz, rahatsız etme ve sıkıntı verme gibi durumları ifade eder. Çalışma yaşamında bireylere, üstleri, eşit düzeydeki çalışanları veya astları tarafından sistematik biçimde uygulanan her tür kötü muamele, tehdit, şiddet ve aşağılama gibi davranışları kapsamaktadır. Genellikle işverenler tarafından, İş Kanunlarının işçiyi koruyan tazminat ve işe iade hükümlerinden kurtulmak için işçiyi istifaya zorlamak amacıyla sistematik olarak uygulanmaktadır.
Mobbing Nasıl İspatlanır?
Hukukun genel kuralları gereği, psikolojik tacize maruz kalan çalışan, maruz kaldığı eylem ve davranışları somut belgelerle ya da tanıklarla ispat etmekle yükümlüdür. Bu sebeple, mobbing oluşturan eylemlerde bulunan kişinin açıkça uyarılması ve bu uyarıların tanıklar önünde yapılması, gerekli yazılı itiraz ve başvurularda bulunulması ve bunların işveren tarafından cevaplandırılmasının talep edilmesi gerekir. Olayların, anlamsız emir ve uygulamaların kaydedilmesi de bu aşamada önem taşımaktadır. İşçinin işyerinde küçük düşürülmesine sebep olan bir psikolojik yıldırma hareketi akabinde derhal tutanak tutularak, işyerindeki kişilerin de tanıklıklarına dair imzalarının alınması, daha sonra ortaya çıkabilecek ispat sıkıntısını engellemek bakımından son derece önemlidir. Ayrıca, alınan tıbbi ve psikolojik yardımlar da Yüksek mahkeme içtihatlarında mobbingin ispatına yarayan önemli deliller olarak görülmektedir. İşyerinde aynı anda birden fazla kişiye mobbing uygulanıyorsa, grup halinde hareket ederek işverene müracaat ve başvuruların birlikte yapılması da ispat kolaylığı sağlayacaktır.
Mobbing ile İlgili Yasal Dayanaklar
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, mobbing konusunu doğrudan düzenlememekle birlikte, insanın beden sağlığının korunması yanında ruh sağlığının korunmasına atıfta bulunması bakımından konuyla ilgili görülmüştür. Aşağıda, bu beyannameye ait bazı maddeler yer almaktadır:
- Madde 1: “Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı dostluk zihniyeti ile hareket etmelidirler.”
- Madde 2: “Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyannamede ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir.”
Mobbing, yalnızca işyerinde meydana gelen bir durum olarak değil, aynı zamanda bireylerin psikolojik sağlığını derinden etkileyen bir olgu olarak da incelenmelidir. İş yerinde maruz kalınan bu tür psikolojik taciz, çalışanların motivasyonunu, verimliliğini ve genel iş tatminini olumsuz yönde etkileyebilir. Mobbinge maruz kalan bireyler, sıklıkla duygusal ve fiziksel sorunlar yaşayabilirler. Kaygı, depresyon, baş ağrısı, uykusuzluk gibi belirtiler, mobbing mağdurlarında yaygın olarak görülen sağlık sorunlarıdır. Bu nedenle, mobbingin sadece bir işyeri meselesi olmayıp, daha geniş bir sosyal ve psikolojik bağlamda ele alınması önemlidir.
Mobbing ile İlgili Yasal Dayanaklar
İş Kanunu: Türkiye Cumhuriyeti İş Kanunu, işçilerin haklarını korumaya yönelik çeşitli maddeler içermektedir. Örneğin, İş Kanunu’nun 5. maddesi, işverenin işçiye karşı davranışlarının, işçilerin kişilik haklarına saygılı olması gerektiğini belirtir. Bu madde, mobbing durumlarının yasal dayanağını oluşturur.
Türk Ceza Kanunu: Türk Ceza Kanunu’nda yer alan bazı maddeler, işyeri tacizi ile ilgili yasal çerçeveyi belirlemektedir. Mobbing konusunda daha fazla bilgi için Acar Hakimlere Mobbingi Sordu yazısını inceleyebilirsiniz.
Sonuç olarak, mobbing, işyerinde ciddi bir sorun olup, hem bireylerin ruhsal sağlığını hem de işyeri ortamını olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu nedenle, mobbing ile ilgili yasal haklarınızı bilmek ve gerektiğinde başvuruda bulunmak önemlidir. Mobbing ile ilgili daha fazla bilgi için TBMM’de Kadın Suskunluğu yazısını okuyabilirsiniz. Ayrıca, İzmir Temsilciliğimizin Etkinliği hakkında da bilgi alabilirsiniz.
